Mardi Gras, czyli Tłusty Wtorek, obchodzi we Francji siedmiu na dziesięciu mieszkańców — i to mimo że podobny odsetek nie uważa się za osoby religijne. To po prostu dzień jedzenia, przebierania się i zabawy.
Jeśli jednak przyjechaliście do Paryża po słynną karnawałową paradę, mamy złą wiadomość: Carnaval de Paris się skończył. Organizatorzy ogłosili to w październiku 2025 roku, a od 2026 roku parada nie przechodzi już paryskimi bulwarami. Szczegóły i to, co wciąż można w Paryżu zobaczyć zamiast niej, opisujemy niżej. A bilety do paryskich atrakcji znajdziecie tutaj.
» CZYTAJ TAKŻE – PIERWSZY RAZ W PARYŻU: PLANUJEMY IDEALNĄ PODRÓŻ
Co to jest Mardi Gras?
Ostatni dzień przed Wielkim Postem nazywany jest po francusku Mardi Gras i tłumaczy się go jako «Tłusty Wtorek». Jest to odpowiednik naszego Tłustego Czwartku, tylko przed Środą Popielcową. Dla katolików to okazja do ostrej zabawy przed 40-dniową abstynencją od jedzenia i wesołości. Ale nawet jeśli — jak większość Francuzów — nie jesteście szczególnie religijni, Mardi Gras pozostaje świetnym pretekstem do jedzenia pączków i łakoci.
» CZYTAJ TAKŻE – 10 DAŃ KUCHNI FRANCUSKIEJ, KTÓRYCH TRZEBA SPRÓBOWAĆ W PARYŻU
Historia karnawału
Jak już pewnie się domyślacie, to święto to rodzaj naszych Zapustów (Ostatków). Święto zostało przejęte przez chrześcijan od pogan. Kulturoznawcy sugerują, że korzenie karnawału sięgają tysięcy lat przed Chrystusem.
Podobne tradycje łączą «Tłusty Wtorek» (lub Czwartek) ze starożytnymi rzymskimi Saturnaliami. Aby uczcić Saturna, boga rolnictwa, starożytni Rzymianie przed zasiewem zbóż ozimych w grudniu wstrzymywali na tydzień wszelką pracę i urządzali karnawał. Ze względu na niedokładność kalendarzy, święto to przesunęło się dość mocno w stosunku do naszych czasów.
Kto i gdzie obchodzi Mardi Gras?
Obchody odbywają się w różnych częściach świata. Tradycje i długość sezonu festiwalowego są różne.
Najsłynniejsze Mardi Gras odbywa się w Stanach Zjednoczonych. Tam festiwal nie trwa jeden dzień, ale kilka miesięcy. Karnawały są popularne w Brazylii, Kolumbii, Kanadzie i Meksyku. Nawet w Indiach, na terenach dawnych kolonii portugalskich i francuskich, nadal obchodzi się Mardi Gras. I oczywiście w Europie parady kostiumów są ważnym świętem. Pewnie każdy z was bawił się w szkole na zabawie karnawałowej!
We Francji karnawały odbywają się w wielu miastach. Nicea słynie z oszałamiających platform z kwiatów. Pierwsze wzmianki o paradzie w tym mieście sięgają 800 lat wstecz. Dunkierka słynie z tradycji, wedle której maszerujący rzucają w tłum śledziami.
Karnawał w Paryżu
Przez lata stolica świętowała Mardi Gras ogromną paradą osnutą wokół starej tradycji zwanej La Promenade du Bœuf Gras, czyli „przemarszu tłustego wołu”.
Na czele pochodu szła krowa rasy limousine (stąd francuska nazwa „bœuf gras”) — za każdym razem inna i za każdym razem z nowym imieniem, przystrojona w barwną narzutę. Towarzyszyły jej tysiące uczestników w kostiumach i maskach, którzy wypełniali ulice muzyką i tańcem.
Parada startowała w 20. dzielnicy, przy Place Gambetta, i kończyła się na Place de la République. Termin był zawsze ten sam: niedziela poprzedzająca tłusty wtorek, a więc data ruchoma, zależna od Wielkanocy. Wstęp był bezpłatny i nikt nie sprawdzał biletów — można było wejść w pochód albo po prostu stać i patrzeć.
I tu dobra wiadomość: Carnaval de Paris nie był jedynym karnawałem w mieście. Latem nadal odbywa się Carnaval Tropical de Paris — w 2026 roku przeszedł Polami Elizejskimi w niedzielę 5 lipca, od 12:00 do 18:00, bezpłatnie. Grupy muzyczne i taneczne przyjeżdżają na niego z Gwadelupy, Martyniki, Reunionu i Gujany Francuskiej, a także z innych krajów.
» CZYTAJ TAKŻE – PARYŻ W LIPCU: POGODA, ŚWIĘTA I ROZRYWKI
Co się stało z paryskim karnawałem?
23 października 2025 roku stowarzyszenie Droit à la Culture, które od lat organizowało imprezę, ogłosiło koniec zarówno Carnaval de Paris, jak i towarzyszącego mu Carnaval des Femmes. Jako przyczyny podano brak środków finansowych i ludzi do pracy, zbyt mało wolontariuszy oraz niemożność zapewnienia uczestnikom bezpieczeństwa. W 2026 roku parada nie wyszła na ulice.
Część francuskich mediów pisała o odwołaniu jednej edycji, ale komunikat organizatorów mówi wprost o zakończeniu imprezy. Powstaje petycja do ratusza o przywrócenie karnawału, jednak na razie nikt oficjalnie nie zapowiedział powrotu. Jeśli traficie na stronę, która podaje konkretną datę „najbliższej parady”, to prawie na pewno nieaktualny tekst.
Dla porządku zapisujemy, jak ta parada wyglądała. Uczestnicy zbierali się około 13:00 na Place Gambetta, pochód ruszał o 14:00 i szedł trasą:
- Od Place Gambetta do Avenue Gambetta;
- Obok cmentarza Père-Lachaise;
- Po prawej stronie, przy Boulevard Ménilmontant;
- wzdłuż Boulevard de Belleville;
- W lewo na Rue du Faubourg du Temple;
- Ostatni punkt: Place de la République.
Przejście na Place de la République zajmowało pochodowi kilka godzin, a zabawa w okolicy kończyła się wieczorem.
Komunikaty organizatorów nadal wiszą na stronie wydarzenia — tam też ogłoszono decyzję o zakończeniu karnawału. Publikacje są po francusku, więc jeśli nie znacie języka, włączcie tłumaczenie w przeglądarce.
Sprawdźcie hotele w 20. dzielnicy, przy Place Gambetta i Père-LachaiseKostiumy
Mardi Gras to święto życia w najlepszym wydaniu. Kolorowe stroje podkreślają jego bogatość i różnorodność. Wenecka tradycja strojnych masek jest uwielbiana przez ludzi we wszystkich krajach, podobnie jak duże, jaskrawo kolorowe pióra.
Maskę albo kostium kupicie w paryskich sklepach karnawałowych — stroje są na każdy gust i każdą kieszeń, od kilku euro do kilkuset. Nie trzeba jednak niczego kupować: kostium można wypożyczyć, zrobić samemu albo po prostu ubrać się w coś jaskrawego.
Tradycyjne smakołyki
Mardi Gras jest podobny do Zapustów. Je się dużo naleśników lub czegoś podobnego, w zależności od regionu. Zwyczaj ten jest wspólny dla wszystkich chrześcijan i podyktowany zdrowym rozsądkiem. Post polega na rezygnacji z pokarmów pochodzenia zwierzęcego. Zanim to się zaczęło, ludzie starali się wykorzystać wszystkie jajka, jakie mieli. W Ameryce Łacińskiej i na Karaibach często spożywa się je bez zawracania sobie głowy pieczeniem.
Oprócz naleśników, we Francji serwuje się także lokalne przysmaki. Największą popularnością cieszą się małe pączki, oponki (bugnes), faworki (merveilles) oraz oreillettes. Mają one smak cytryny, pomarańczy lub wanilii. Czasami są wypełnione dżemem lub czekoladą.
Spróbujcie też brioche ze śliwkami i francuskich gofrów.
» CZYTAJ TAKŻE – SŁYNNE FRANCUSKIE DESERY: GDZIE ZJEŚĆ W PARYŻU
Miłej zabawy na Mardi Gras!
Pexels / pixabay.com 
Public domain 
FiP / Wikimedia Commons / CC-BY-SA-3.0,2.5,2.0,1.0 
cmophoto.net / unplash 
Yen Vu / Unsplash 
Marius Steinke / pixabay.com
Zil / Wikimedia Commons / CC-BY-SA 3.0
Dodaj komentarz
Chcesz się przyłączyć do dyskusji?Feel free to contribute!